चैत ३०, २०८२ | समाचार सारांश
१. जेनजी आन्दोलन — भदौ २३–२४
भदौ २३ र २४ गतेको जेनजी आन्दोलन वर्षकै सबैभन्दा निर्णायक तथा दुःखद घटना बन्यो। आन्दोलनका क्रममा ७६ जनाको ज्यान गएको सरकारी तथ्यांक छ भने ४५ जनालाई 'जेनजी सुशासन योद्धा' घोषणा गरिएको छ। युवापुस्ताको यो विद्रोह नेपालको समकालीन इतिहासमा सबैभन्दा ठूलो जनउठानका रूपमा दर्ज भयो।
२. सिंहदरबार र संसद् भवनमा आगजनी — भदौ २४
आन्दोलनकै क्रममा भदौ २४ गते नेपालको प्रमुख प्रशासकीय केन्द्र सिंहदरबारसहित सङ्घीय संसद् भवन, सर्वोच्च अदालत, शीलतनिवाससहितका महत्त्वपूर्ण सम्पदा र संरचना जलेर क्षतिग्रस्त भए। सरकारी र निजी क्षेत्रका गरी करिब ७६ अर्ब रुपैयाँबराबरको क्षति भएको सरकारी आँकडाले देखाएको छ।
३. ओली सरकारको पतन र सुशीला कार्की नेतृत्वको अन्तरिम सरकार — भदौ २४–२७
तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले भदौ २४ गते पदबाट राजीनामा दिए। त्यसपछि भदौ २६ मा सुशीला कार्कीको नेतृत्वमा अन्तरिम सरकार गठन भएको थियो। भदौ २७ मा राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलद्वारा पूर्वप्रधानन्यायाधीश सुशीला कार्कीलाई प्रधानमन्त्रीमा नियुक्त गरिएपछि प्रतिनिधिसभा विघटनको सिफारिस गरियो।
यो नेपालको इतिहासमा पहिलो पटक एक महिला पूर्वप्रधानन्यायाधीश देशको कार्यकारी प्रमुख बनेको ऐतिहासिक क्षण थियो।
४. जेनजी जाँचबुझ आयोग र ओलीमाथि प्रतिबन्ध — असोज १२
भदौ २३ र २४ गतेको जेनजी आन्दोलनका सन्दर्भमा जाँचबुझ एवं अध्ययन गर्न गठित उच्चस्तरीय न्यायिक जाँचबुझ आयोगद्वारा असोज १२ मा तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीसहित पाँच जनालाई विदेश भ्रमणमा रोक लगाउन पत्राचार गरियो। पछि गठित छानबिन आयोगको सिफारिसका आधारमा ओली र पूर्वगृहमन्त्री रमेश लेखकलाई अनुसन्धानका लागि नियन्त्रणमा लिइएको घटनाले राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय ध्यान आकर्षित गर्यो।
५. असोजको महाबाढी — असोज १७–१९
सरकारद्वारा असोज १७ देखि १९ गतेसम्म परेको अविरल वर्षाका कारण आएको बाढीपहिरोबाट घरबास गुमाएकालाई तत्काल अस्थायी आवास निर्माणका लागि अनुदान दिने निर्णय असोज २१ मा गरियो। यो वर्षको मानवीय सङ्कटका दृष्टिले यो बाढी अत्यन्त विनाशकारी रह्यो।
६. फागुन २१ को ऐतिहासिक प्रतिनिधिसभा निर्वाचन
जेनजी आन्दोलनकै बलमा तत्कालीन सरकार विस्थापन र प्रतिनिधिसभा विघटन भई पूर्वप्रधानन्यायाधीश सुशीला कार्कीको नेतृत्वमा गठित नागरिक सरकारले फागुन २१ गते प्रतिनिधिसभाको निर्वाचन सम्पन्न गराएपछि मुलुकले नयाँ सरकार प्राप्त गर्यो। निर्वाचनमा ६० प्रतिशत मत खसेको निर्वाचन आयोगले जनाएको छ।
७. रास्वपाको अभूतपूर्व विजय — नयाँ शक्तिको उदय
विद्यमान निर्वाचन प्रणालीबाट कुनै एक दलको बहुमत नआइरहेको अवस्थालाई चिर्दै यसपटक रास्वपाले एक्लै १८२ स्थानमा विजयी हासिल गरेसँगै गठबन्धन गरी सरकार बनाउनुपर्छ भन्ने भाष्यलाई अन्त्य गरिदिएको छ। नेपालको संविधान, २०७२ जारी भएपश्चातका निर्वाचनमा कुनै एक दलले स्पष्ट बहुमत ल्याएको यो नै पहिलो पटक हो।
८. बालेन शाह प्रधानमन्त्री — चैत १३
काठमाडौँ महानगरपालिकाका पूर्वप्रमुख तथा र्यापर बालेन्द्र शाह सङ्घीय राजनीतिमा प्रवेश गरे। महानगर प्रमुखबाट राजीनामा दिएर उनी प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा झापा–५ बाट उम्मेदवार बने। रास्वपाबाट उम्मेदवारी दिएका उनले पूर्वप्रधानमन्त्री ओलीलाई पराजित मात्र गरेनन्, देशको कार्यकारी प्रमुख अर्थात् प्रधानमन्त्री बन्न सफल भए।
९. भ्रष्टाचारविरुद्ध नयाँ सरकारको अभियान
बालेन सरकारले गठनको पहिलो दिनदेखि नै जेनजी आन्दोलनमा दोषी भनिएका, भ्रष्टाचार र सम्पत्ति शुद्धीकरणमा मुछिएकाहरूलाई पक्राउ, बयान र कानुनी कारबाही अघि बढाएको छ। सरकारले सात दिनमै आठ जना 'ठूला माछा' — पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीदेखि विवादास्पद व्यवसायी दीपक भट्टसम्मलाई पक्राउ गरेको छ।
१०. पुराना दलहरूमा आन्तरिक उथलपुथल
निर्वाचनमा द्रोहमा पराजित भएपछि नेपाली कांग्रेसमा विशेष महाधिवेशनबाट गगनकुमार थापाको नेतृत्वमा पार्टीभित्र बदलाव आएको छ भने यसअघि संस्थापनमा रहेको शेरबहादुर देउवा पक्ष असन्तुष्ट छ। कांग्रेसभित्रको आधिकारिताका मुद्दा अहिले पनि न्यायालयमा विचाराधीन छ। त्यस्तै, एमालेको ११औँ अधिवेशनबाट अध्यक्ष पदमा पुनः केपी शर्मा ओली निर्वाचित भए, तर भ्रष्टाचार अभियोगले उनी हिरासतमा पुगे।
सारसंक्षेप: राजनीतिक दृष्टिले वर्ष २०८२ निकै उथलपुथलपूर्ण रह्यो। तर वर्षको अन्त्यतिर मुलुकको शान्ति, स्थायित्व र समृद्धिका लागि नयाँ जनादेशसहित स्पष्ट मार्गनिर्देश प्राप्त भयो। जेनजी आन्दोलनले जलाएको आगोबाट उदाएको नयाँ नेपाल अब नयाँ वर्ष २०८३ तर्फ आशाका साथ अघि बढ्दैछ।
— नयाँ वर्ष २०८३ को शुभकामना!
